मानव संसाधन व्यवस्थापनातील नवप्रवर्तन : संकरित कामापासून कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित प्रतिभा व्यवस्थापनापर्यंत – Sept 2025

Author: Shelake S. K.*
Assistant Professor,
Dept. of Commerce, M. V. P. Samaj’s K.R.T. Arts, B.H. Commerce, and A.M. Science (K.T.H.M) College, Nashik, Maharashtra, India.

Kadam A. D.**
Associate Professor,
Arts, Commerce and Science College, Ozar.

Abstract:

जागतिकीकरण, तंत्रज्ञानातील प्रगती आणि कोविड-19 महामारीनंतर कामकाज पद्धतींमध्ये मोठे बदल झाले आहेत. संकरित काम, डिजिटल साधने आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता यांचा प्रभाव मानव संसाधन व्यवस्थापन क्षेत्रावर विशेषतः दिसून येतो. या संशोधनपत्रात संकरित कामाच्या वाढत्या प्रभावाचा, मानवी संसाधन विश्लेषण व चलित प्रतिभा व्यवस्थापना नवप्रवर्तन च्या आणि त्यातून उद्भवणाऱ्या संधी व आव्हानांचा आढावा घेण्यात आला आहे. यामुळे संकरित काम लोकप्रिय झाले आणि पुढे कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित प्रतिभा व्यवस्थापनाची नवी वाट मोकळी झाली. मानव संसाधन व्यवस्थापन हे कोणत्याही संस्थेच्या विकासासाठी महत्त्वपूर्ण क्षेत्र आहे. पारंपरिक मानवी संसाधन पद्धतींपासून आज संस्था डिजिटल तंत्रज्ञान आणि कुत्रिम बुद्धिमत्ता चा वापर करून अधिक कार्यक्षम प्रतिभा व्यवस्थापन करत आहेत. विशेषतः कोविड-19 नंतर संकरित काम लोकप्रिय झाले असून त्यातून लवचिकता, कर्मचारी समाधान आणि उत्पादकता वाढली. आजच्या ज्ञानाधिष्ठित अर्थव्यवस्थेत मानव संसाधन व्यवस्थापन क्षेत्र फक्त कर्मचार्‍यांचे व्यवस्थापन करणारे न राहता, त्यांच्या कौशल्यांचा विकास करून संस्थेला स्पर्धात्मकता मिळवून देणारे धोरणात्मक क्षेत्र बनले आहे. त्यामुळे, संकरित कामापासून कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित प्रतिभा व्यवस्थापनापर्यंत हा प्रवास म्हणजे मानव संसाधन व्यवस्थापन मधील नवोन्मेषाचा नवा अध्याय आहे.

Keywords/मुख्य शब्द: नवोन्मेष, मानव संसाधन व्यवस्थापन, संकरित काम, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, प्रतिभा व्यवस्थापनापर्यंत.

DOI: 10.65282/sjrl.vo.1.issue.02.019